Τα μυστικά του Γανυμήδη.

Ganymede moon Τα μυστικά του Γανυμήδη.

Ο Γανυμήδης είναι ο πιο ογκώδης, φωτεινός και μεγαλύτερος δορυφόρος του πλανήτη Δία αλλά και του ηλιακού μας συστήματος. Έχει διάμετρο 5.268 χιλιόμετρα και είναι μεγαλύτερος από τον πλανήτη Ερμή.
Ανακαλύφθηκε από τον Γαλιλαίο στις 7 Ιανουαρίου 1610 και είναι το μοναδικό από τα δεκάδες φεγγάρια στο ηλιακό μας σύστημα που διαθέτει μαγνητικό πεδίο. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι ο Γανυμήδης διαθέτει πυρήνα παρόμοιο με αυτόν της Γης, δηλαδή αποτελούμενο κυρίως από υγρό σίδηρο. Το μαγνητικό πεδίο του δορυφόρου είναι τόσο ισχυρό που επιτρέπει τη δημιουργία σέλαος. Διαθέτει επίσης οξυγόνο που δημιουργείται από τη διάσπαση πάγου νερού στην επιφάνεια του.

Ο Γανυμήδης πιθανότατα κρύβει πολλούς παράλληλους ωκεανούς κάτω από την επιφάνειά του, οι οποίοι «στοιβάζονται» σαν ένα πολυεπίπεδο κλαμπ σάντουιτς και μπορεί να φιλοξενούν κάποια μορφή ζωής .

Η NASA είχε υπόνοιες περί υπάρξεως ενός ωκεανού στο Γανυμήδη από τη δεκαετία του 1970 .
Στη δεκαετία του 1990 , το διαστημικό σκάφος Galileo πέρασε από τον Γανυμήδη , επιβεβαιώνοντας ότι έχει έναν ωκεανό που εκτείνεται σε βάθη εκατοντάδων χιλιομέτρων . Η αποστολή του Galileo διαπίστωσε επίσης την ύπαρξη αλμυρού νερού.
Οι επιστήμονες μέχρι πρόσφατα πίστευαν ότι ο Γανυμήδης είχε έναν μοναδικό ωκεανό ανάμεσα σε δύο στρώματα πάγου . Ωστόσο , μια νέα έρευνα δείχνει ότι μπορεί να υπάρχουν περισσότερα στρώματα πάγου και περισσότεροι του ενός ωκεανοί ενδιάμεσα.
Συγκεκριμένα, μια ερευνητική ομάδα επιστημόνων, που χρηματοδοτήθηκε από τη NASA, αναπαρέστησε μέσω υπολογιστών ένα μοντέλο των ωκεανών του Γανυμήδη , λαμβάνοντας για πρώτη φορά υπόψη, πως το αλάτι αυξάνει την πυκνότητα των υγρών κάτω από ακραίες συνθήκες, όπως αυτές που κυριαρχούν στο δορυφόρο .

Η έρευνα καθοδηγούμενη από τον Steve Vance (Jet Propulsion Laboratory της NASA – Πασαντένα, Καλιφόρνια), δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά πέρυσι στο περιοδικό Planetary and Space Science. «Οι Ωκεανοί του Γανυμήδη μπορεί να συγκροτούνται σαν ένα σάντουιτς», δήλωσε ο Vance.
Ένα στρώμα πάγου στην κορυφή, ένα στρώμα νερού κάτω από αυτό, στη συνέχεια ένα δεύτερο στρώμα πάγου , που ακολουθείται από ένα άλλο στρώμα νερού, στη συνέχεια ένα άλλο στρώμα πάγου και ένα τελικό στρώμα νερού στο κάτω μέρος.
Η ποσότητα νερού που φιλοξενεί ο δορυφόρος εκτιμάται ότι είναι ίση με έως και 25 φορές τον όγκο των ωκεανών της Γης . Το δε, βάθος των ωκεανών του πιθανολογείται ότι φτάνει τα 800 χιλιόμετρα.

Η νέα θεωρία, αυτή δηλαδή του club sandwich, όπως την αποκαλούν, αποτελεί αφετηρία για μια νέα υπόθεση, αυτήν της πιθανότητας ύπαρξης (μικροβιακής) ζωής στο παγωμένο φεγγάρι . Προηγουμένως, πιστευόταν ότι ο βραχώδης βυθός του Γανυμήδη καλύπτεται από πάγο και όχι νερό σε υγρή μορφή. Σύμφωνα όμως με τη νέα θεωρία , η πρώτη στρώση, ο πρώτος ωκεανός αποτελείται από αλμυρό νερό, στο οποίο ίσως επικρατούν συνθήκες κατάλληλες για την ανάπτυξη μικροβιακής ζωής .

Ο Γανυμήδης είναι ένα μόνο από τα πέντε φεγγάρια στο ηλιακό μας σύστημα που πιστεύεται ότι κρύβουν απέραντους ωκεανούς. Τα άλλα είναι η Ευρώπη και η Καλλιστώ του Δία, και ο Τιτάνας και ο Εγκέλαδος του Κρόνου.

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος αναπτύσσει μια αποστολή για να επισκεφθεί την Ευρώπη, την Καλλιστώ και τον Γανυμήδη . Η αποστολή έχει προγραμματιστεί για το 2022 και αναμένεται να φθάσει τον Δία το 2030 .